Kerem Ozan Bayraktar

SANATÇILAR

"(...) Kerem Ozan Bayraktar, sergide yer alan ‘Potansiyel Olarak Yaşanamaz Bazı Gezegenler’ isimli çalışmasında, bilim dergilerindeki ötegezegen (exoplanet) illüstrasyonlarının Astronomi’deki “yaşanabilir bölge” kavramıyla ilişkisini inceliyor. Bayraktar bu incelemeyi bilimsellik, kolonyalizm ve hayal gücü doğrultusunda gerçekleştirmekte. Bir dizi gezegen görselleştirmesinden oluşan bu çalışma aynı türden elementlerin farklı kompozisyonlarda bütünüyle farklı yapılar oluşturabilmesinin betimleme düzeyindeki biçimsel ve ideolojik boyutu ile ilgileniyor. Sanatçı, “potansiyel olarak yaşanabilir ötegezegenler” listesinde yaşam için elverişli olduğu söylenen ortamları, farklı senaryolar doğrultusunda tek tek araştırıyor. Bir gezegenin yaşama elverişliliği hakkında konuşmak için genelde oldukça yetersiz olan bilimsel verilerin iyimser yorumlarıyla elde edilen illüstrasyonlarının hiçbir zorunluluk taşımadığını aksine oldukça keyfi olduğunu belirten Bayraktar, nötr bir tavırla söz konusu verileri yeniden yorumlayarak mevcut gezegenlerin yeni görselleştirmelerini üretiyor. Sanatçının gezegen illüstrasyonları, popüler bilim mitlerinin aksine bu gezegenleri, yaşama elverişli olmayan özelliklerine odaklanarak betimliyor. Bayraktar’a göre gerek istatiksel bilginin olasılıksal yapısı gerekse de doğa olaylarını değerlendirirken içinde bulunduğumuz ideolojik çerçeve, bilimin ortaya koyduğu bilgiler hakkında spekülasyonlara neden olmakta ve bu sayede yaşama dair mevcut tanımlarımızı yeniden tartışmamıza pozitif bir biçimde olanak vermektedir. (...) "

- "Rastlantı  ve Zorunluluk" sergi metninden, 2018, Sanatorium, Istanbul


"(...)

Sanatçı, Potansiyel Yaşanmaz Gezegenlerin Bazıları başlığı altında gerçek gezegenlerin on üç illüstrasyon-benzeri dijital eserini sergiliyor. Popüler bilimde normal olarak gezegenler, dünyaya olan uzaklıklarına veya yaşanabilirlik derecelerine göre listelenir. Başka bir gezegende yaşama olasılığı bilimde olduğu gibi bilim kurguda da her zaman önemli bir konu olmuştur. İnsanoğlunu, başka bir yere yerleşmek için bu gezegeni terk etme fikri büyülüyor. Dolayısıyla, yeni gezegenleri okuduğumuzda, toprak egemenliğimizi fethetmeyi ve genişletmeyi düşünüyoruz. İnsanlığın sömürgecilik iradesi, ülkelerin, kıtaların ve hatta dünya gezegeninin sınırlarıyla bitmiyor.

(...)

Isı, su rezervi ve toprağın kıvamı ile ilgili elde edilen bilgilere göre, gezegenin muhtemel görünümü ile ilgili çıkarımlar yapılır, sonuçta gezegen imgesi muhtemel bir görüntüsünü boyamak için bir sanatçıya verilir. Yine de sadece bilimsel verilere dayanan görsel bir varsayım olduğunu unutmayalım. Gerçek gezegeni göremiyoruz ama yine de imgesinin gerçekliğine inanıyoruz.

​Kerem Ozan Bayraktar, en yakın Proxima Centauri B'den en uzak Kepler 452 B'ye kadar 13 gezegen seçti. Gezegenlerle ilgili verileri olumlu bir şekilde yorumlayan NASA'nın aksine sanatçı bunları yaşanmaz olarak ilan etti. Bir adım öteye gitti ve NASA-Data'nın alternatif bir kod çözümüne göre gezegenlerin kendi görsel versiyonlarını yarattı.

(...)

Kerem Ozan Bayraktar, konsept ve formun yanı sıra teknik ve estetik arasında güzel bir denge buluyor. Çalışmalar fikir ve sanatsal yürütme konusunda tutarlı. Potansiyel Yaşanmaz Gezegenlerin Bazıları, görsel bombardıman dönemindeki gerçeklik ve post-gerçekçiliği eleştiren güçlü bir dizi. Sanatçı polemik ya da didaktik olarak, günümüz bilim ve görselliğinin nosyonuyla ilgilenen bir sanatsal eleştiriyi formüle etmeyi başarıyor. Bu bağlamda Bayraktar, bilim, sanat ve görsel kültür arasındaki bağlantıyı eleştirerek bizlere sunuyor."

-"Görmek, İnanmak ve Bilmek Üzerine Mitler" (İngilizce'den çeviri), Marcus Graf, 09.05.2018, artful living

Kepler-186f 2018
Kepler-438b
Kepler-452b
LHS-1140b
Proxima Centauri b